In een tijd waar klimaatverandering dagelijks onderwerp van gesprek is, wordt gezocht naar oplossingen om de voetafdruk van de mens te verkleinen. Daarbij is Bitcoin een gewild doelwit. Het staat bekend om een hoog energieverbruik, ogenschijnlijk zonder nut.

Zo ook Pieter Derks in zijn - overigens voortreffelijke - voorstelling “Uit het niets”. In een verhandeling over “Crypto” nam hij NFT’s, blockchain en Bitcoin luchtig op de hak. Daarbij kwam het stroomverbruik van Bitcoin aan bod:

“Bitcoin stoot meer CO2 uit dan Argentinië”

Of deze claim waar is, onderzoeken we in onderaan dit artikel.

Belangrijker is te begrijpen welk nut Bitcoin biedt aan de mensheid en de wereld.

Vervuiling door het geldsysteem

Sinds de bankencrisis rond 2008, het tijdperk van Too big to fail, zijn centrale banken wereldwijd aan het experimenteren om de economie te redden.

Centrale banken verlaagden de rente op leningen aan financiële instellingen tot onder 0%. Met als gevolg dat overheden, bedrijven en particulieren nagenoeg gratis konden lenen. En daar is massaal gebruik van gemaakt.

De staatsschuld van de Verenigde Staten kwam in 2019 al boven de 20 triljoen uit.

Deze fictieve groei in welvaart trekt een wissel op de toekomst; ooit moeten de schulden worden terugbetaald. De consumptie van het geld vindt nu al plaats, met de bijbehorende milieuschade.

Al dat opkopen, verbouwen, uitbreiden, platgooien, herbouwen en investeren, leidde tot een explosieve uitstoot van onvriendelijke gassen en verlies van natuur.

Het einde van een tijdperk

Bitcoin is het enige alternatief voor de ontspoorde munten van centrale banken. Het vormt rechtstreeks een bedreiging voor de bestaande munten.

Wie gaat de munt van zijn land aanhouden, wanneer deze 10% in waarde daalt per jaar, zoals de euro in 2022. Of 25% per jaar, zoals de Turkse lira in 2021.

Zolang het netwerk achter Bitcoin blijft draaien, zal het gestaag groeien. Inwoners van landen met hoge inflatie zien de waarde van Bitcoin in en zetten een deel van hun spaargeld om in Bitcoin.

Deze trend zal de rol van centrale banken marginaliseren. En dat is een zegen. Bitcoin brengt ons terug naar een economie waar sparen meer loont dan kopen en consumeren.

Maar hoe kwamen we hier?

Losgeslagen systeem

Wanneer je Bitcoin ziet als een innovatief speeltje voor speculanten, mis je de kern.

We leven in een financieel tijdperk, dat voortvloeit uit afspraken die aan het einde van de tweede wereldoorlog zijn gemaakt tussen de grote naties. Afspraken over hoe landen hun nationale munt inrichten.

De VS speelde een grote rol in de bevrijding van Europa, waarna de dollar een belangrijke rol kreeg in de Bretton Woods overeenkomst in 1944. Dit maakte dat de VS bijna 80 jaar als wereldmacht kon opereren.

1971

Het begon te kraken toen de VS een oorlog in Vietnam aanging, in haar strijd tegen het communisme. Om het oorlogszuchtige imperium te bekostigen, waren er structureel meer dollars uitgegeven dan er aan goud in de kluizen lag.

In Bretton Woods was afgesproken dat elke dollar gedekt zou zijn door een vaste hoeveelheid goud. Toen Europese landen hun dollar-voorraden begonnen in te wisselen voor goud uit de Amerikaanse staatskluis, was president Nixon genoodzaakt de koppeling tussen dollar en goud los te laten.

Een dollar was ineens geen claim meer op een vaste hoeveelheid goud. Dit was een flinke deuk in het vertrouwen in de dollar. Maar belangrijker nog, er was geen rem meer op de geldcreatie. Vanaf dat moment kon de VS onder politieke druk telkens meer dollars in omloop brengen door de staatsschuld te verhogen.

Wat terug te zien is in de consumentenprijs index. Naarmate de dollar ontspoorde van de koppeling met goud, stijgen de prijzen. Nadat de goudstandaard is losgelaten, is er geen rem meer.

En zo zijn we in aanbeland in 2022 met recordschulden bij zowel overheid, bedrijven als particulieren.

En nu over het energieverbruik. Is het echt zo erg?

Bitcoin groter dan Argentinië: waar of niet?

Begin 2021 berichtte BBC over een onderzoek van The Cambridge Centre for Alternative Finance, waarin werd gesteld dat Bitcoin wereldwijd meer energie verbruikt dan Argentinië.

Bron: https://www.bbc.com/news/technology-56012952

Appels met peren

De vergelijking met landen wordt vaker gemaakt. Dit werkt goed als beeldvorming:

Een munt die meer energie verbruikt dan een heel land!?

Wat wordt verzwegen is dat er legio sectoren zijn, die meer energie verbruiken dan een land. Bijvoorbeeld de grote techbedrijven Google, Amazon en Netflix. Of zoals het onderzoek zelf vermeldt:

“the amount of electricity consumed every year by always-on but inactive home devices in the US alone could power the entire Bitcoin network for a year.”

Wereldwijd verbruik

Energieverbruik van Bitcoin vergelijken met landen is erg misleidend. Beter kun je het verbruik van Bitcoin afzetten tegen het wereldwijde energieverbruik.

Uit deze analyse volgt dat het aandeel van Bitcoin in wereldwijd energieverbruik tussen 0.05% en 0.10% ligt. Dat ziet er zo uit:

Bron: Lynn Alden - https://www.swanbitcoin.com/bitcoins-energy-usage-is-not-a-problem-heres-why-by-lyn-alden/

Appels met Appels

Om een eerlijke vergelijking te maken, zou je de uitstoot van Bitcoin kunnen vergelijken met andere financiële sectoren. En ook dan blijkt de ecologische impact van Bitcoin beperkt.